Nghệ An không chỉ là vùng đất địa linh nhân kiệt với thiên nhiên hùng vĩ, mà còn là cái nôi của một nền ẩm thực vô cùng phong phú, độc đáo. Hương vị ẩm thực xứ Nghệ luôn có sự gắn liền với cái nắng, cái gió miền Trung – đậm đà, cay nồng và để lại trong thực khách sự vương vấn khó quên.

Nếu bạn đang lên kế hoạch du lịch Nghệ An hoặc muốn tìm mua những món quà quê ý nghĩa, hãy cùng khám phá danh sách 20 + đặc sản Nghệ An được ThankTrip liệt kê chi tiết từ các món ăn ngay tại chỗ cho đến những thức quà mang về dưới đây.

Nếu phải dùng ba từ để mô tả về đồ ăn Nghệ An, đó chắc chắn là: "Đậm", "Cay" và "Mộc". Không cầu kỳ, hoa mỹ trong cách bày trí, ẩm thực xứ Nghệ chinh phục thực khách bằng sự nguyên bản và chiều sâu trong hương vị. Đỉnh cao phải kể đến các món từ lươn đồng như súp lươn, cháo lươn với phần thịt săn chắc, thơm phức mùi hành tăm và vàng óng ánh vị nghệ, cay xè đến hít hà nhưng càng ăn càng cuốn. Bên cạnh đó, sự kết hợp độc đáo giữa các nguyên liệu bình dị như vị ngọt thanh của hến sông Lam xúc cùng bánh đa Đô Lương giòn rụm, hay vị chua giòn tai của nhút Thanh Chương đem xào lòng mề đã tạo nên một bản sắc rất riêng. Đồ ăn xứ Nghệ giống như tính cách con người nơi đây – thẳng thắn, chân chất, có chút gắt gỏng của nắng gió miền Trung nhưng một khi đã thử là sẽ phải lòng và nhớ mãi

Đến xứ Nghệ mà chưa thử những món ăn mang đậm hương vị cay nồng, đậm đà ngay tại những quán ăn bản địa thì quả là một thiếu sót lớn. Món ăn signature khi đến nghệ An mà bạn phải thử không chỉ có Lươn đồng mà còn rất nhiều món ngon không nơi nào có:

Nói đến ẩm thực Nghệ An, đầu tiên phải nhắc đến các món từ lươn. Súp lươn Nghệ An nổi tiếng bởi nước dùng trong nhưng ngọt đậm, có vị cay đặc trưng của ớt và mùi thơm nồng của hành tăm (củ nén). Lươn ở đây phải là lươn đồng, thịt săn chắc, được lọc xương khéo léo rồi xào thấm đẫm nghệ vàng xấp xỉ. Món này thường được múc ra bát lòng sâu, ăn kèm với bánh mỳ nướng giòn hoặc bánh mướt tráng mỏng.

Khác với súp lươn, cháo lươn Vinh được nấu từ gạo nguyên hạt ninh nhừ cho đến khi bung nở mềm mại nhưng không bị loãng. Phần thịt lươn sau khi xào chín cùng gia vị, nghệ và rau răm sẽ được trút vào nồi cháo hoặc múc riêng lên trên bề mặt bát cháo khi phục vụ. Một bát cháo nóng hổi, bốc khói nghi ngút vào buổi sáng sẽ tiếp thêm năng lượng tuyệt vời cho hành trình của bạn.

Miến lươn ở đây chiều lòng thực khách với hai phiên bản rõ rệt: miến trộn và miến nước. Với miến nước, sợi miến dẻo dai hòa quyện trong phần nước dùng ninh từ xương lươn ngọt thanh tự nhiên. Với miến trộn, thực khách sẽ được thưởng thức những miếng lươn chiên giòn rụm hoặc lươn xào mềm, kết hợp cùng giá đỗ, rau thơm và nước sốt chua ngọt vừa vặn.

Nhìn thoáng qua, bánh mướt trông khá giống bánh cuốn miền Bắc hay bánh ướt miền Nam nhưng khi ăn lại mang hương vị rất riêng. Bánh được làm từ gạo tẻ ngon được ngâm đủ giở, xay mịn rồi tráng mỏng trên nồi hơi, sau đó cuộn tròn và phết một lớp mỡ hành phi béo ngậy, thơm lừng. Bánh mướt thường ăn kèm với lòng lợn, giò lụa hoặc chấm trực tiếp vào nước súp lươn cay nồng.

Đây là món ăn vặt lý tưởng được người dân xứ Nghệ đặc biệt yêu thích vào những ngày mưa hoặc se lạnh. Những viên bánh tròn vo làm từ bột nếp loại ngon, ôm trọn nhân đậu xanh giã nhuyễn (hoặc đôi khi để trần không nhân). Bánh được luộc chín rồi thả vào nồi mật mía Nghĩa Đàn đặc quánh, thêm chút gừng già giã nhỏ. Vị dẻo của nếp, vị ngọt đậm của mật và vị ấm của gừng tạo nên một hương vị khó quên.

Hến được cào từ vùng ngã ba sông Lam, mang về ngâm rửa sạch, luộc chín và tách lấy phần ruột nhỏ xíu nhưng ngọt thịt. Người ta đem hến xào cùng hành mỡ, rau răm, ớt tươi và các loại gia vị cho thật săn. Điểm đặc biệt là khi ăn món này, người ta không dùng thìa hay đũa mà bẻ từng miếng bánh đa Đô Lương giòn rụm để xúc hến. Sự hòa quyện giữa vị ngọt của hến và vị bùi của bánh đa vừng đen rất kích thích vị giác.

Tương tự như bánh canh của các tỉnh thành khác, nhưng sợi cháo canh Nghệ An lại được làm từ bột mỳ. Sợi bánh có độ dẻo mịn và hơi dai nhẹ. Nước dùng của món ăn này có độ sền sệt đặc trưng do được ninh từ xương heo trong nhiều giờ. Một bát cháo canh đầy đặn thường có thêm tôm bóc vỏ, thịt băm viên, giò lụa, trứng cút và không thể thiếu một nắm hành lá, rau mùi cắt nhỏ bốc hương ngào ngạt.

Nếu có dịp ghé thăm vùng biển Cửa Lò, bạn nhất định phải thử mọc cua bể. Đây là món ăn đòi hỏi sự tỉ mỉ trong khâu chế biến. Thịt cua tươi ngon sau khi hấp chín sẽ được gỡ nhỏ, trộn đều cùng thịt lợn băm, mộc nhĩ, nấm hương, hành khô và các loại gia vị. Hỗn hợp này được nhồi chặt vào lại chiếc mai cua trống rồi đem hấp cách thủy. Khi mọc gần chín, người đầu bếp sẽ quết một lớp lòng đỏ trứng gà lên bề mặt để tạo màu vàng óng ả bắt mắt.

"Nhút Thanh Chương, tương Nam Đàn"

Câu ca dao quen thuộc đã khẳng định thương hiệu của món ăn dân dã gắn liền với cuộc sống tảo tần của người dân nơi đây. Nhút thực chất là món mít non muối chua. Người ta chọn những quả mít mật non, gọt vỏ, sợi mít được thái mỏng rồi đem muối cùng với muối trắng, ớt, sả và xơ mít ngọt. Nhút Thanh Chương có thể dùng làm gỏi (nộm), xào với thịt ba chỉ béo ngậy hoặc nấu canh chua giải nhiệt ngày hè.

Mực nhảy (hay mực nháy) là niềm tự hào của du lịch biển Cửa Lò. Những con mực ống vừa được ngư dân đánh bắt từ biển lên vào ban đêm, thân mình còn trong suốt và nhấp nháy những đốm lân quang. Để thưởng thức trọn vẹn vị ngọt tự nhiên, giòn sần sật bùng nổ của mực, người ta thường chỉ đem hấp sả chấm muối tiêu chanh, hoặc ăn sống kiểu gỏi kèm mù tạt.

Sau chuyến đi, những món 20 + đặc sản Nghệ An dưới đây sẽ là cầu nối tình cảm tuyệt vời để bạn mang chút hương vị miền Trung nắng gió về tặng bạn bè, gia đình.

Dù có nguồn gốc từ Hà Tĩnh nhưng kẹo cu đơ đã trở thành một phần không thể thiếu trong văn hóa quà tặng của xứ Nghệ. Món kẹo này là sự kết hợp hoàn hảo giữa mật mía đậm đặc, mạch nha, gừng tươi giã nhỏ và những hạt lạc (đậu phộng) tuyển chọn kỹ lưỡng, tất cả được ép chặt giữa hai miếng bánh đa vừng giòn rụm. Khi ăn, kẹo có vị ngọt lịm, bùi béo và cay nhẹ. Thưởng thức cu đơ ngon nhất là khi nhâm nhi cùng một ly chè xanh nóng chát nhẹ.

Giò me (me là cách gọi quả bê của người miền Trung) là đặc sản cao cấp thường xuất hiện trong các dịp lễ Tết hoặc bàn tiệc. Món ăn này được làm từ thịt bê nguyên khối tươi ngon, ướp cùng hạt tiêu, nước mắm ngon và bọc bên ngoài một lớp bì bê xay nhuyễn cùng trứng gà rán mỏng. Sau khi được hấp cách thủy từ 10 - 12 tiếng, giò được để nguội và bọc màng kiếng. Khi cắt ra, miếng giò có màu hồng thắm của thịt bê, lớp gân bì trong suốt, thơm mùi tiêu tỏi, chấm cùng tương ớt làm mồi nhậu thì "hết sảy".

Được mệnh danh là "loại cam tiến vua", cam xã Đoài (huyện Nghi Lộc) nổi tiếng bởi chất lượng vượt trội mà hiếm loại cam nào bì kịp. Quả cam khi chín có màu vàng sẫm óng ả, vỏ mỏng mọng nước, phần ruột vàng óng và có vị ngọt thanh thản, không hề bị gắt. Điểm đặc biệt nhất của cam xã Đoài chính là hương thơm nồng nàn lan tỏa ngay khi bạn vừa mới bóc vỏ. Đây là thức quà vô cùng sang trọng và ý nghĩa để đem biếu.

Bánh gai Anh Sơn mang một hương vị mộc mạc nhưng quyến rũ. Vỏ bánh được làm từ bột nếp giã nhuyễn cùng lá gai luộc chín, tạo nên màu đen tuyền tự nhiên và độ dẻo quánh đặc trưng. Phần nhân bên trong là sự hòa quyện của đậu xanh đồ chín đánh tơi, đường kính và rất nhiều sợi dừa nạo bùi béo. Bánh được gói trong lá chuối khô và hấp chín, khi bóc ra tỏa hương thơm dịu nhẹ, ăn vào ngọt bùi đưa miệng.

Nếu miền Bắc nổi tiếng với tương Bần thì Nghệ An tự hào có tương Nam Đàn. Tương ở đây không xay nhuyễn mà là loại tương mảnh, được làm từ những hạt đậu nành (đậu tương) hạt nhỏ hạt tròn, ngô (bắp) nếp nương và nước khoáng thiên nhiên, ủ lên men trong những chiếc chum sành lớn dưới nắng. Tương thành phẩm có màu vàng óng như mật ong, thơm nức. Người xứ Nghệ thường dùng tương Nam Đàn để chấm thịt luộc, rau luộc hoặc làm gia vị kho cá sông Lam cực kỳ đưa cơm.

Bánh đa Đô Lương nhỏ hơn bánh đa miền Bắc nhưng lại dày dặn và chứa lượng vừng (mè) đen dày đặc trên bề mặt. Ngoài vừng, thợ làm bánh còn pha thêm tỏi giã nhỏ, tiêu đen và một ít gia vị vào bột gạo trước khi tráng. Bánh sau khi phơi khô có thể đem quạt chín đều trên bếp than hoa hoặc đem chiên giòn với dầu ăn. Khi ăn, bánh nổ giòn rụm trong miệng, vị bùi của vừng quyện với vị cay nồng của tiêu tỏi rất hấp dẫn.

Chè dung là một loại lá cây rừng tự nhiên được người dân thu hái trên các vùng núi cao Nghệ An đem về phơi khô. Nước chè dung khi hãm có màu vàng mướt mắt, vị ngọt hậu thanh mát và không gây mất ngủ như chè xanh thông thường. Loại trà thảo mộc này không chỉ là thức uống giải khát hằng ngày mà còn có công dụng hỗ trợ hệ tiêu hóa rất tốt, giúp thanh nhiệt và giảm mỡ máu.

Một đặc sản  Nghệ An không thể thiếu đó là hành tăm, bởi nhiều vùng tại Nghệ An xem hành tăm là nông sản, người dân trồng hành và kiếm thêm thu nhập từ chính loại cây này. Hành tăm là loại củ nhỏ xíu, chỉ bằng hạt ngô hoặc ngón tay út, nhưng lại chứa hàm lượng tinh dầu cực lớn. 

Đây chính là "linh hồn ẩm thực" tạo nên mùi thơm đặc trưng không thể trộn lẫn của các món lươn hay hải sản xứ Nghệ. Du khách đến đây thường mua vài ba ký hành tăm về tích trữ trong căn bếp để dùng làm gia vị tẩm ướp, phi thơm hoặc giã nhỏ nấu cháo giải cảm khi thời tiết thay đổi.

Vùng đất đỏ Nghĩa Đàn nổi tiếng với những cánh đồng mía bạt ngàn, và từ đó sinh ra đặc sản mật mía nguyên chất. Mật được nấu thủ công từ nước ép cây mía đường, trải qua nhiều giờ đảo đều trên lửa lớn cho đến khi sánh mịn lại và chuyển sang màu vàng nâu óng ả. Mật mía Nghĩa Đàn có vị ngọt đậm đà nhưng thanh tự nhiên, không chứa chất bảo quản. Thức quà này thường được mua về để kho cá, nấu bánh ngào, làm bánh trôi hoặc chấm bánh chưng ngày Tết.

Hải sản Cửa Lò luôn được đánh giá cao nhờ vùng biển có độ mặn vừa phải giúp thịt tôm cá đậm đà hơn. Mực khô ở đây được chọn lọc từ những con mực ống tươi rói, xẻ thịt và phơi ngay dưới cái nắng gay gắt của biển miền Trung. Miếng mực khô đạt chuẩn phải có lớp phấn trắng dày đều, thịt dày, khi nướng lên xé nhỏ dọc thớ sẽ lộ ra màu hồng nhạt, nhai kỹ thấy ngọt lịm và mềm thơm, không bị dai xơ.

Để chuyến đi của bạn thêm trọn vẹn và chọn mua được những món đặc sản Nghệ An chất lượng với giá cả hợp lý, hãy lưu lại một số mẹo nhỏ sau:

• Tìm đến tận làng nghề: Nếu lịch trình di chuyển cho phép, bạn nên ghé mua trực tiếp tại các địa phương sản xuất nổi tiếng như mua tương tại thị trấn Nam Đàn, mua bánh đa ngay tại Đô Lương hay mua nhút tại Thanh Chương để có mức giá tốt và đúng vị nguyên bản nhất.
• Chú ý cách bảo quản: Đối với các món ăn có hạn sử dụng ngắn ngày ở nhiệt độ thường như bánh gai dừa hay giò me, hãy hỏi kỹ người bán về ngày sản xuất và ưu tiên xếp chúng vào thùng xốp bảo quản lạnh nếu bạn phải di chuyển đường xa.
• Mẹo trả giá khi đi chợ: Khi mua sắm hải sản khô hoặc các thức quà lưu niệm tại các khu chợ lớn như chợ Vinh hay chợ hải sản Cửa Lò, đừng ngần ngại tham khảo giá ở vài ba gian hàng khác nhau và khéo léo mặc cả một chút để tránh bị "nói thách".

Hành trình khám phá ẩm thực xứ Nghệ với danh sách 20 + đặc sản Nghệ An chi tiết trên đây chắc chắn sẽ làm phong phú thêm cẩm nang du lịch của bạn. Mỗi món ăn, mỗi thức quà không chỉ mang hương vị mộc mạc của mảnh đất nồng hậu, sông núi miền Trung mà còn gói trọn lòng mến khách, sự tảo tần của con người xứ Nghệ. Hãy lưu lại bài viết này để không bỏ lỡ bất kỳ trải nghiệm vị giác tuyệt vời nào trong chuyến đi sắp tới nhé!

Cùng ThankTrip, hành trình du lịch Nghệ An chưa bao giờ dễ dàng hơn! Tải ngay ứng dụng ThankTrip trên Google Play hoặc App Store để đặt tour và bắt đầu chuyến du lịch biển đầy hứng khởi ngay hôm nay!

• Fanpage: ThankTrip
• Hotline: 096 678 45 76
• Email: Contact@thanktrip.com